Audit-standaarden voor de voedingsindustrie

Traceerbaarheid in de voedingsindustrie is het vermogen om voor elk eindproduct of elke batch aan te tonen welke grondstoffen, productiestappen en transportbewegingen aan de basis liggen, en in omgekeerde richting voor elke grondstof of batch te identificeren waar ze is terechtgekomen. De minimumeis komt uit Verordening (EG) 178/2002, artikel 18: 'one step back, one step forward' voor elke schakel in de keten. Sectorale audit-standaarden bouwen daarbovenop met strengere of bredere eisen, vaak gevraagd door retailers en internationale afnemers.

EU-Verordening 178/2002

De Europese kaderwet voor het levensmiddelenrecht. Artikel 18 verplicht elke voedingsproducent, verwerker en distributeur om voor elke batch de directe leverancier en de directe afnemer te kunnen aantonen. Het is geen certificaat dat je behaalt, maar een wettelijke verplichting die altijd geldt, ongeacht bedrijfsgrootte. De informatie moet 'op aanvraag binnen redelijke termijn' beschikbaar zijn voor de bevoegde autoriteit (in België: het FAVV).

IFS Food

De International Featured Standard for Food is een GFSI-erkend voedselveiligheidscertificaat, oorspronkelijk uit Duitsland en Frankrijk en breed gevraagd door Europese retailers. De huidige versie (IFS Food 8) legt expliciet de nadruk op real-time traceerbaarheid over de hele keten en toetst dat via een mock recall met een doorlooptijd van maximaal vier uur. Audits gebeuren jaarlijks, met onaangekondigde varianten voor de hoogste score.

BRCGS Food Safety

De British Retail Consortium Global Standard for Food Safety is eveneens GFSI-erkend en in oorsprong Brits, met sterke verspreiding in retail en private label. Issue 9 vraagt onder meer dat etiketten en recepten één consistente bron hebben, dat allergenenbeheer geborgd is, en dat trace forward en trace backward sluitend zijn. BRCGS Star-scores worden vaak gevraagd door retailers voor private label-productie.

FSSC 22000

FSSC 22000 bouwt op de ISO 22000-norm voor voedselveiligheidsmanagement, aangevuld met sector-specifieke voorrequisieten (ISO/TS 22002). Ook GFSI-erkend. De nadruk ligt op een managementsysteem-aanpak, met sterke koppeling tussen HACCP, traceerbaarheid en continue verbetering. Populair bij producenten die internationaal werken en bij verwerkers van ingrediënten.

FSMA 204 (Verenigde Staten)

De Food Traceability Rule onder de Amerikaanse Food Safety Modernization Act. Verplicht voor producten op de Food Traceability List dat Key Data Elements binnen 24 uur, machineleesbaar, beschikbaar zijn voor de FDA. Geen Europese verplichting, maar wel relevant voor producenten die naar de VS exporteren of voor multinationale retailers werken.

Hoe ze zich verhouden

EU 178/2002 zet de bodem: het wettelijke minimum voor elke voedingsproducent in de EU. IFS, BRC en FSSC bouwen daarbovenop en zijn vrijwillig, maar in de praktijk vaak verplicht omdat retailers ze opleggen. FSMA 204 is een aparte, Amerikaanse regelgeving die de richting van de wereldwijde lat zichtbaar maakt: van 'op aanvraag binnen redelijke termijn' naar 'binnen uren, machineleesbaar'. De drie GFSI-standaarden overlappen sterk in hun traceerbaarheidseisen, en wie aan één voldoet voldoet meestal aan de andere mits enkele aanpassingen.